{"id":509,"date":"2025-02-08T18:47:08","date_gmt":"2025-02-08T15:47:08","guid":{"rendered":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/?p=509"},"modified":"2025-02-08T18:47:56","modified_gmt":"2025-02-08T15:47:56","slug":"kisiyi-hurriyetinden-yoksun-kilma-sucu-tck-m-109","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/?p=509","title":{"rendered":"Ki\u015fiyi H\u00fcrriyetinden Yoksun K\u0131lma Su\u00e7u (TCK m.109)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsano\u011flu temelde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne d\u00fc\u015fk\u00fcn bir canl\u0131d\u0131r. Ancak ayn\u0131 zamanda sosyal bir canl\u0131 olmas\u0131 sebebiyle toplu \u015fekilde ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirmektedir. Toplu \u015fekilde ya\u015faman\u0131n getirdi\u011fi problemler ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ise insan her zaman oldu\u011fu gibi akl\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015f ve belirli kurallar koyarak problemleri ortadan kald\u0131rmay\u0131 hedeflemi\u015ftir.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu problemli durumlardan birisi de ki\u015fi h\u00fcrriyeti hususudur. Zira tarih boyunca g\u00fc\u00e7l\u00fc olan zay\u0131f olan\u0131 boyunduru\u011fu alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ili\u015fkin en temel sorunlardan biri k\u00f6lelik sorunudur. Modern bir d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn\u00fcm\u00fczde dahi baz\u0131 \u00fclkelerde k\u00f6lelik kurumu uygulanmaya devam etmektedir. Bir di\u011fer \u00f6nemli sorun ise keyfi olarak yap\u0131lan tutuklamalar ve hapsetmelerdir. Modern bir hukuk devleti ki\u015finin h\u00fcrriyetini korumal\u0131 ayn\u0131 zamanda toplu ya\u015fama kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ve nas\u0131l s\u0131n\u0131rlanaca\u011f\u0131n\u0131 da kanunlar yoluyla belirlemelidir.<\/p>\n<p>Ki\u015filerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini korumak devletin ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revidir. Devletler bu hususlar\u0131 anayasalar\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r. Anayasam\u0131z\u0131n da \u201c<em>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 19. maddesi \u201cHerkes, ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fine sahiptir.\u201d h\u00fckm\u00fcyle bu hususu a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgulam\u0131\u015f devam\u0131nda da ki\u015filerin h\u00fcrriyetinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilece\u011fi halleri belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hukukumuzda bir ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden al\u0131koymak ilk olarak 1810 Frans\u0131z Ceza Kanunu\u2019nun aynen terc\u00fcmesi say\u0131labilecek 1858 tarihli Ceza Kanunname-i H\u00fcmayunu \u2018nun ikinci bab\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc fasl\u0131nda \u201ch\u00fcrriyeti tahdit, \u00e7ocuk ve k\u0131z ka\u00e7\u0131rma\u201d su\u00e7lar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise bu fiil 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 109. maddesiyle su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. 765 say\u0131l\u0131 m\u00fclga TCK kapsam\u0131nda farkl\u0131 su\u00e7 tipi olarak d\u00fczenlenmi\u015f h\u00fck\u00fcmler bulunmaktayd\u0131 (su\u00e7un memur taraf\u0131ndan i\u015flenmesi m.181, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 i\u015flenmesi m.182 vb.). Ancak bu h\u00fck\u00fcmler 5237 say\u0131l\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki TCK kapsam\u0131nda \u201cki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma\u201d su\u00e7unun nitelikli hali olarak d\u00fczenlenmi\u015f ve bir araya getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ki\u015fiyi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun k\u0131lma su\u00e7u kapsam\u0131nda \u00f6nem te\u015fkil eden su\u00e7la korunan hukuki de\u011fer, su\u00e7un maddi ve manevi unsurlar\u0131, hukuka uygunluk nedenleri, cezay\u0131 azaltan \u015fahsi sebep olarak etkin pi\u015fmanl\u0131k ve su\u00e7un \u00f6zel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f bi\u00e7imleri incelenecek, ikinci b\u00f6l\u00fcmde ise su\u00e7un de\u011ferlendirilmesine ili\u015fkin uygulamadaki durum, yarg\u0131 kararlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>SU\u00c7UN UNSURLARI<\/strong><\/p>\n<p><strong>A. <\/strong><strong>Korunan Hukuki De\u011fer<\/strong><\/p>\n<p>Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u ile korunan hukuki de\u011fer, h\u00fcrriyete kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131n genelinde oldu\u011fu gibi hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Bu kapsamda ki\u015fi h\u00fcrriyetine hukuka ayk\u0131r\u0131 m\u00fcdahalede bulunan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlayan ki\u015filerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131na bir ki\u015finin kendi iradesiyle hareket etmeme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de girmektedir. Ki\u015fi somut olay an\u0131nda hareket etmek istemese bile ki\u015finin hareket etme potansiyeli korunmaktad\u0131r. 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131nda \u201cbir yerde kalmak h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lmak\u201d da su\u00e7 kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>Cebir, \u015fantaj ve tehdit su\u00e7lar\u0131nda bu su\u00e7tan farkl\u0131 olarak yaln\u0131zca hareket etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ilk a\u015famas\u0131 olan iradeye dayal\u0131 olarak karar verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de korunmaktad\u0131r. Su\u00e7 tipinin d\u00fczenlenmesiyle birlikte ki\u015finin v\u00fccut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da korundu\u011fu s\u00f6ylenebilir, zira genelde bahsedilen su\u00e7 zor kullan\u0131larak i\u015flenmektedir.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>B. Su\u00e7un Maddi Unsurlar\u0131<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Fail<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Baz\u0131 su\u00e7lar herkes taraf\u0131ndan i\u015flenebilirken baz\u0131 su\u00e7lar ise ancak belirli ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u015flenebilir. Belirli bir ki\u015fi taraf\u0131ndan i\u015flenebilen su\u00e7lara \u00f6zg\u00fc su\u00e7lar denir.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> Bu a\u00e7\u0131klama \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun \u00f6zg\u00fc su\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade edebiliriz. Su\u00e7un faili herkes olabilir. TCK m.109\/3-c,d\u2019 de nitelikli hal olarak d\u00fczenlenen kamu g\u00f6revi nedeniyle veya bu g\u00f6revin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 n\u00fcfuz k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmak suretiyle i\u015flendi\u011finde faile verilecek cezada art\u0131r\u0131m yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>Ma\u011fdur<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Her su\u00e7un bir faili ve ma\u011fduru vard\u0131r. Ma\u011fdur i\u015flenen fiil nedeniyle haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan veya kendisine kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015flenen ki\u015fi olarak ifade edilebilir.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan ma\u011fdur \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden bir s\u00fcreli\u011fine yoksun kalan ki\u015fidir. Su\u00e7un ma\u011fduru bak\u0131m\u0131ndan doktrinde tart\u0131\u015fmal\u0131 olan husus ma\u011fdurun hareket kabiliyetine sahip olmas\u0131n\u0131n gerekip gerekmedi\u011fidir. \u00d6rne\u011fin yatalak bir hasta veya uyuyan bir ki\u015fi su\u00e7un ma\u011fduru olarak ifade edilebilecek midir?<\/p>\n<p>Korunan hukuki de\u011ferin \u201cki\u015finin potansiyel olarak hareket etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d oldu\u011funu ifade etmi\u015ftik. Bu kapsamda ma\u011fdurun ki\u015fisel durumu \u00f6nemli de\u011fildir. Ayr\u0131ca TCK m.109\u2019da d\u00fczenlendi\u011fi \u00fczere \u201cki\u015finin bir yerde kalma h\u00fcrriyeti\u201d de korunan hukuki de\u011fer kapsam\u0131ndad\u0131r.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Fiil<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Madde gerek\u00e7esinde <em>\u201cs\u00f6z konusu su\u00e7, bir kimsenin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131yla olu\u015fmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin ki\u015finin bir yere kapat\u0131lmas\u0131, bir yerde tutulmas\u0131 veya bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi veya bir yere gitmekten men olunmas\u0131 fiilleri, bu tan\u0131ma g\u00f6re ceza yapt\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 gerektirmektedir.\u201d<\/em> ifadesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6n\u00fcyle ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun se\u00e7imlik hareketli bir su\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Ma\u011fdurun bir yere gitme veya bir yerde kalma h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131 \u015feklinde su\u00e7 icra edilebilir. Ayr\u0131ca su\u00e7 her iki se\u00e7imlik hareket a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fctemadi su\u00e7 niteli\u011findedir. M\u00fctemadi su\u00e7lar, su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131nda g\u00f6sterilen hareketin icras\u0131n\u0131n devam etti\u011fi su\u00e7lard\u0131r. Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u, ma\u011fdurun hareketinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131yla birlikte tamamlanm\u0131\u015f olur. Ancak ma\u011fdurun hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tekrar kazand\u0131\u011f\u0131 an biter.<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n<p>Ma\u011fdurun hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temadi te\u015fkil edecek bir s\u00fcre s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Bu nedenle anl\u0131k say\u0131labilecek fiiller su\u00e7 olu\u015fturmaz (\u00f6rne\u011fin bir anl\u0131\u011f\u0131na bir ki\u015fiyi tutup b\u0131rakmak). S\u00fcrenin su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususu, somut olay ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re h\u00e2kim taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmelidir.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/p>\n<p>Fiilin i\u015flendi\u011fi s\u0131rada cebir, tehdit veya hile kullan\u0131lmas\u0131 durumunda TCK m.109\/2 uyar\u0131nca cezada art\u0131r\u0131ma gidilecektir. Ayr\u0131ca su\u00e7 te\u015fkil eden fiilin silahla, birden fazla ki\u015fiyle birlikte, kamu g\u00f6revi nedeniyle veya kamu g\u00f6revinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 n\u00fcfuz k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmak suretiyle, \u00fcstsoy, altsoy veya e\u015fe ya da bo\u015fanm\u0131\u015f e\u015fe kar\u015f\u0131, \u00e7ocu\u011fa ya da beden veya ruh bak\u0131m\u0131ndan kendini savunamayacak durumda bulunan ki\u015fiye kar\u015f\u0131, cinsel ama\u00e7la i\u015flenmesi de cezan\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren nitelikli haller olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>Netice<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Netice, fiilin d\u0131\u015f d\u00fcnyada meydana getirdi\u011fi de\u011fi\u015fikliktir. Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan netice ma\u011fdurun hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn engellenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n<p>Su\u00e7un ma\u011fdurun ekonomik bak\u0131mdan \u00f6nemli bir kayb\u0131na neden olmas\u0131 durumunda hakim somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek adli para cezas\u0131na h\u00fckmedebilecektir. Ayr\u0131ca su\u00e7 te\u015fkil eden fiilin icras\u0131 s\u0131ras\u0131nda kasten yaralama su\u00e7unun neticesi sebebiyle a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f hallerinden biri ger\u00e7ekle\u015firse, TCK m.109\/6 uyar\u0131nca fail ayr\u0131ca kasten yaralama su\u00e7undan da cezai olarak sorumlu olacakt\u0131r. Son olarak su\u00e7un i\u015flenmesi neticesinde haks\u0131z menfaat elde eden t\u00fczel ki\u015filer hakk\u0131nda da TCK m.111 uyar\u0131nca bunlara \u00f6zg\u00fc g\u00fcvenlik tedbirlerine h\u00fckmolunabilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>C. Su\u00e7un Manevi Unsuru<\/strong><\/p>\n<p>Su\u00e7un manevi unsuru, su\u00e7 konusu fiil ile fail aras\u0131ndaki manevi bir ba\u011f\u0131 ifade eder.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a> Fiil, netice gibi unsurlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, fiilin su\u00e7 te\u015fkil etmesi i\u00e7in yeterli olmay\u0131p haks\u0131zl\u0131k te\u015fkil eden fiil ile fail aras\u0131nda da failin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda meydana gelen bir ba\u011f\u0131n bulunmas\u0131 gerekmektedir. \u00d6zetleyecek olursak maddi unsurlar su\u00e7un d\u0131\u015f d\u00fcnyaya yans\u0131mas\u0131na ili\u015fkin olup objektif boyut olarak nitelendirilirken, manevi unsur ki\u015finin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na ili\u015fkin olup s\u00fcbjektif boyut olarak nitelendirilmektedir.<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a><\/p>\n<p>Aksi kanunda belirtilmedik\u00e7e kast her su\u00e7un zorunlu bir unsurudur (TCK m.21\/1). Bu kapsamda kanun metninde kast ibaresi ge\u00e7meyen su\u00e7larda dahi fiilin su\u00e7 te\u015fkil edebilmesi i\u00e7in kasten i\u015flenmesi aranmaktad\u0131r. Taksirle i\u015flenen fiiller ise kanunun a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtti\u011fi hallerde cezaland\u0131r\u0131l\u0131r (TCK m.22\/1).<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a><\/p>\n<p>Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun taksirle de i\u015flenebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de (\u00f6rne\u011fin bir okul g\u00f6revlisinin fark\u0131nda olmadan bir \u00f6\u011frenciyi s\u0131n\u0131fa kilitlemesi ve gitmesi) taksirli hali kanunda d\u00fczenlenmedi\u011finden yaln\u0131zca kasten i\u015flenebilecek bir su\u00e7 oldu\u011funu ifade edebiliriz.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca su\u00e7un cinsel saikle i\u015flenmesi kanunen fazla ceza tayini gerektiren bir nitelikli hal olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buradaki saik kavram\u0131 haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zel bir s\u00fcbjektif unsuru olup kasttan farkl\u0131 niteliktedir. Kast, su\u00e7un i\u015flenmesi hususundaki &#8221;irade&#8221; olarak tan\u0131mlanabilir. Saik ise ki\u015finin somut su\u00e7u i\u015flemeye y\u00f6nelten &#8221;his&#8221; olarak ifade edilebilir.<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>D. Hukuka Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Unsuru<\/strong><\/p>\n<p>Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun d\u00fczenleyen TCK m.109\u2019daki metin \u201cBir kimseyi hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak\u201d ifadesi ile ba\u015flamaktad\u0131r. Hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k kavram\u0131n\u0131n bu su\u00e7 kapsam\u0131nda tipikli\u011fin bir unsuru oldu\u011funu ifade edebiliriz. Bu durumda failin kast\u0131na ek olarak hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bilinciyle hareket edip etmedi\u011fi de sorgulanmal\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a><\/p>\n<p>H\u00fcrriyeti tahdit su\u00e7u kapsam\u0131nda birtak\u0131m hukuka uygunluk sebepleri g\u00fcndeme gelmektedir. Bunlardan ilki \u201ckanun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirme\u201d dir. Kanun\u2019un belirtti\u011fi s\u0131n\u0131rlar \u00e7er\u00e7evesinde kendisine verilen yetkiye ve g\u00f6reve dayanarak, hukuka uygun \u015fekilde bir ki\u015fiyi yakalayan veya tutuklanmas\u0131na karar veren g\u00f6revlilerin fiilleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir hukuka uygunluk nedeni oldu\u011fu s\u00f6ylenebilecektir. CMK m.90 uyar\u0131nca herkesin yakalama yapabilece\u011fi durumlar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu kapsamda \u00f6rne\u011fin su\u00e7 i\u015fleyen ki\u015fiyi yakalayan ve ka\u00e7mamas\u0131 i\u00e7in kilitleyen bir ki\u015finin fiili a\u00e7\u0131s\u0131ndan hukuka uygunluk nedeni oldu\u011fu ifade edilebilir.<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a><\/p>\n<p>Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcndeme gelebilecek bir di\u011fer hukuka uygunluk nedeni me\u015fru savunmad\u0131r. \u00d6rnek vermek gerekirse kendisine sald\u0131r\u0131da bulunan bir ki\u015fiyi sald\u0131r\u0131y\u0131 bertaraf etme amac\u0131yla bir odaya kitleyen ki\u015finin fiili bak\u0131m\u0131ndan hukuka uygunluk nedeni olu\u015fmu\u015ftur.<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130lgilinin r\u0131zas\u0131n\u0131n da su\u00e7 kapsam\u0131nda hukuka uygunluk sebebi olarak g\u00fcndeme gelecektir. Nitekim hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde serbest\u00e7e tasarruf edilebilecek nitelikte bir hakt\u0131r. Ancak ki\u015finin esareti anlam\u0131na gelebilecek uygulamalara r\u0131za g\u00f6stermesi durumunda s\u00f6z konusu r\u0131za hukuka uygunluk nedeni olu\u015fturmayacakt\u0131r. R\u0131za geri al\u0131nabilir oldu\u011fundan ba\u015fta verilen r\u0131zan\u0131n geri al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen davran\u0131\u015flar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da hukuka uygunluk nedeni olu\u015fmaz. Ayr\u0131ca belirtmek gerekir ki ilgilinin r\u0131zas\u0131n\u0131n mutlaka fiil ger\u00e7ekle\u015ftirilmeden \u00f6nce ya da en ge\u00e7 fiille e\u015f zamanl\u0131 olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>E. Cezay\u0131 Azaltan \u015eahsi Sebep Olarak Etkin Pi\u015fmanl\u0131k<\/strong><\/p>\n<p>Su\u00e7un tamamlanmas\u0131ndan sonra failin su\u00e7un i\u015flenmesi dolay\u0131s\u0131yla meydana gelen sonu\u00e7lar\u0131 gidermeye y\u00f6nelik davran\u0131\u015flar\u0131 hukuken etkin pi\u015fmanl\u0131k olarak ifade edilmektedir. Su\u00e7 tamamlanmadan \u00f6nce su\u00e7un icras\u0131ndan vazge\u00e7ilmesi g\u00f6n\u00fcll\u00fc vazge\u00e7me olarak hukukumuzca d\u00fczenlenmi\u015ftir. Etkin pi\u015fmanl\u0131k, g\u00f6n\u00fcll\u00fc vazge\u00e7menin tamamlanm\u0131\u015f su\u00e7lardaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc olarak da ifade edilebilir. Etkin pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n ceza sorumlulu\u011fu \u00fczerinde etkisi yoktur zira genel h\u00fck\u00fcmler kapsam\u0131nda d\u00fczenlenmemi\u015ftir. Ancak TCK\u2019n\u0131n \u00f6zel h\u00fck\u00fcmler b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde etkin pi\u015fmanl\u0131\u011fa ili\u015fkin d\u00fczenlemeler ilgili su\u00e7 tipleri i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 yer almaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a><\/p>\n<p>Etkin pi\u015fmanl\u0131\u011fa ili\u015fkin s\u00f6z konusu d\u00fczenlemeler baz\u0131 durumlarda ceza sorumlulu\u011funu tamamen kald\u0131rmakta baz\u0131 durumlarda ise azaltmaktad\u0131r. Bu sebeple etkin pi\u015fmanl\u0131k cezay\u0131 azaltan \u015fahsi bir sebep olarak tan\u0131mlanabilir. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6n\u00fcll\u00fc vazge\u00e7me gibi etkin pi\u015fmanl\u0131k da hukuka uygunluk nedenleri ve kusurluluk kavramlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yer alacakt\u0131r.<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a><\/p>\n<p>Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan TCK m.110\u2019da<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a> etkin pi\u015fmanl\u0131\u011fa ili\u015fkin bir h\u00fck\u00fcm mevcuttur. Bu h\u00fck\u00fcm kapsam\u0131nda su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131na ba\u015flanmadan \u00f6nce failin, ma\u011fdura zarar vermeksizin g\u00fcvenli bir yerde serbest b\u0131rakmas\u0131 durumunda etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fckm\u00fcnden yararlanaca\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>F. Su\u00e7un \u00d6zel G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f Bi\u00e7imleri<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Te\u015febb\u00fcs<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Te\u015febb\u00fcs bir su\u00e7un icras\u0131na elveri\u015fli hareketlerle ba\u015flayan failin iradesi d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir nedenle su\u00e7u ger\u00e7ekle\u015ftirememesi durumudur. Te\u015febb\u00fcs ancak bir su\u00e7un tamamlamas\u0131na y\u00f6nelik olabilir.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a> M\u00fctemadi su\u00e7 olmas\u0131 sebebiyle ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun tamamlanma ve sona erme anlar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Ma\u011fdurun h\u00fcrriyeti temadi te\u015fkil edecek bir s\u00fcre k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olmas\u0131 su\u00e7un tamamlanmas\u0131 i\u00e7in yeterlidir. Ancak bu durumda su\u00e7 sona ermez. Su\u00e7un sona erme an\u0131 ma\u011fdurun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yeniden kavu\u015ftu\u011fu and\u0131r. Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7una te\u015febb\u00fcs m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>\u0130\u015ftirak<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u m\u00fctemadi su\u00e7 olmas\u0131 sebebiyle su\u00e7a i\u015ftirak bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Su\u00e7 tamamlanmadan \u00f6nce ilgili su\u00e7 tipi a\u00e7\u0131s\u0131ndan her \u015fekilde i\u015ftirak (azmettiren, yard\u0131m eden, m\u00fc\u015fterek fail, dolayl\u0131 fail) m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kural olarak tamamlanm\u0131\u015f ve sona ermi\u015f bir su\u00e7a i\u015ftirak olmaz. Ancak m\u00fctemadi su\u00e7larda su\u00e7un tamamlanma an\u0131 ile sona erme an\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u da m\u00fctemadi bir su\u00e7 olmas\u0131 sebebiyle, su\u00e7un sona erme an\u0131 olan \u201cma\u011fdurun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015ftu\u011fu an\u201d a kadar su\u00e7a i\u015ftirak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a><\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>\u0130\u00e7tima<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>TCK m.234\u2019te<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a> d\u00fczenlenen \u00e7ocuk ka\u00e7\u0131rma su\u00e7u ile h\u00fcrriyetten yoksun k\u0131lma su\u00e7u aras\u0131nda genel norm \u00f6zel norm ili\u015fkisi bulunmaktad\u0131r. Bu durumda \u00f6zel norm olan TCK m.234\u2019\u00fcn uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilebilir. Failin i\u015fledi\u011fi tek bir fiille birden fazla ki\u015finin h\u00fcrriyetini k\u0131s\u0131tlamas\u0131 durumunda TCK m.43 uyar\u0131nca zincirleme su\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri uygulanacak ve s\u00f6z konusu fiilin tek su\u00e7 olu\u015fturdu\u011fu kabul edilip cezada art\u0131r\u0131ma gidilebilecektir.<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>YARGI KARARLARI I\u015eI\u011eINDA SU\u00c7UN DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130NE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u0130L\u0130\u015eK\u0130N UYGULAMADAK\u0130 DURUMLAR<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygulamada bir\u00e7ok problem ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00e7e\u015fitli yarg\u0131 kararlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7a birinci b\u00f6l\u00fcmde a\u00e7\u0131klanan hususlarla ilgili de\u011ferlendirmeler yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Yarg\u0131tay 4.C.D. 2006\/8912 E., 2007\/1212 K., 06.02.2007 T. karar\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u201cSan\u0131\u011f\u0131n yak\u0131nan\u0131n yan\u0131na giderek yak\u0131nandan kendisini mobiletle gezdirmesini istemesi, yak\u0131nan\u0131n kabul etmemesi \u00fczerine b\u0131\u00e7ak \u00e7ekerek &#8220;Beni mobiletinle gezdir, yoksa mobiletinin lastiklerini keserim, mobiletine zarar veririm.&#8221; diye s\u00f6yleyerek yak\u0131nan\u0131n kendisini mobilette fuar i\u00e7inde gezdirmesini sa\u011flamak bi\u00e7imindeki eyleminin, yak\u0131nan\u0131n san\u0131\u011f\u0131n hakimiyet alan\u0131na girmemesi, umuma a\u00e7\u0131k yerde \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131k mobiletle gezdirmesi nedenleriyle tehdit su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetilmeden yerinde olmayan gerek\u00e7e ile h\u00fcrriyeti k\u0131s\u0131tlama su\u00e7undan mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131,\u201d<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\"><strong>[26]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p>Kanaatimizce Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bu karardaki somut olaya ili\u015fkin de\u011ferlendirmesi hatal\u0131d\u0131r. Zira kanun koyucu ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun fiil unsurunu \u201cbir kimseyi bir yere gitmek veya bir yerde kalmak h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rakmak\u201d olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple karardaki olay a\u00e7\u0131s\u0131ndan mobilet s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda san\u0131\u011f\u0131 gezdirmesi sonucunda su\u00e7un belirli bir s\u00fcre temadi etti\u011fi<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a> ve tamamland\u0131\u011f\u0131 ifade edilebilecektir. Ayr\u0131ca mahkemenin gerek\u00e7esinde <em>\u201cumuma a\u00e7\u0131k yerde \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131k mobiletle gezilmesi\u201d <\/em>de\u011ferlendirilmi\u015f ve ma\u011fdurun mobileti de kendisinin kullanmas\u0131ndan bahisle san\u0131\u011f\u0131n hakimiyet alan\u0131na girmedi\u011fine de\u011finmi\u015ftir. Kanaatimizce olayda gerek tehdit gerekse ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun unsurlar\u0131 olu\u015fmu\u015ftur. Bu kapsamda i\u00e7tima h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fi daha a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131m \u00f6ng\u00f6ren ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u kapsam\u0131nda cezaland\u0131rma yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>Yarg\u0131tay 8. CD., 2008\/6771<\/strong> <strong>2010\/7810 <\/strong><strong>K., <\/strong><strong>02.06.2010 T.<\/strong><strong> karar\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201ckat\u0131lan g\u00f6zlem alt\u0131nda iken yap\u0131lan ikinci bir \u015fikayet nedeniyle g\u00f6zalt\u0131 s\u00fcresinin uzat\u0131lmas\u0131n\u0131n talep edildi\u011fi, bu talep 06.09.2002 g\u00fcn\u00fc Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan reddedildi\u011fi halde ikinci \u015fikayet gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek kat\u0131lan\u0131n bir g\u00fcn daha g\u00f6zalt\u0131nda tutuldu\u011fu olayda; \u0130simsiz ve as\u0131ls\u0131z ihbar d\u0131\u015f\u0131nda su\u00e7 i\u015fledi\u011fine ili\u015fkin hi\u00e7bir kan\u0131t bulunmayan kat\u0131lan\u0131 05.09.2002 g\u00fcn\u00fc yasal hi\u00e7bir gerek\u00e7e g\u00f6stermeden g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131ran ve Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 talimat\u0131n\u0131n aksine yasal olmayan bu g\u00f6zalt\u0131 s\u00fcresini ikinci \u015fikayet gerek\u00e7esiyle uzatan \u00fcst dereceli kolluk amiri san\u0131\u011f\u0131n eyleminin kamu g\u00f6revinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 n\u00fcfuzu k\u00f6t\u00fcye kullanarak ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rakma su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetilmeden at\u0131l\u0131 su\u00e7tan mahkumiyeti yerine dosya i\u00e7eri\u011fine uymayan gerek\u00e7eyle beraat karar\u0131 verilmesi\u2026<\/em>\u201d<\/p>\n<p>Bir hukuk devleti a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerek\u00e7esiz bir karar verilmesi kabul edilemez bir durumdur. Uygulamada s\u0131kl\u0131kla gerek\u00e7esiz veya tek c\u00fcmlelik \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve ba\u015fka dava dosyalar\u0131nda kararda yer alm\u0131\u015f gerek\u00e7eler \u201ckopyala yap\u0131\u015ft\u0131r\u201d usul\u00fcyle yarg\u0131lamas\u0131 yap\u0131lan davada verilen karara gerek\u00e7e yap\u0131lmaktad\u0131r. \u0130lgili karar kapsam\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ma\u011fdurun g\u00f6zalt\u0131 s\u00fcresini uzatmamas\u0131na ra\u011fmen kolluk amiri hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde ma\u011fdurun g\u00f6zalt\u0131nda h\u00fcrriyetinden al\u0131konulmas\u0131na neden olmu\u015ftur. \u0130lk derece mahkemesinin kolluk amiri hakk\u0131nda beraat karar\u0131 vermesi kollu\u011fun, g\u00f6zalt\u0131 gibi ki\u015fi h\u00fcrriyetine do\u011frudan m\u00fcdahale niteli\u011finde olan bir koruma tedbirinde keyfiyete ka\u00e7mas\u0131na<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a> yol a\u00e7abilecektir. Bu sebeple Yarg\u0131tay\u2019\u0131n vermi\u015f oldu\u011fu karar\u0131n yerinde oldu\u011fu kanaatindeyiz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Y.C.G.K., 2021\/264 E., 2023\/704 K., 26.12.2023 Tarihli Karar\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u2018\u2019san\u0131k ile inceleme d\u0131\u015f\u0131 san\u0131\u011f\u0131n ma\u011fdurlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131da zarar g\u00f6rmemeleri i\u00e7in 4 gece arabalar\u0131nda kalmalar\u0131na izin verdikleri, bu s\u00fcre i\u00e7inde kendilerinin de ma\u011fdurlarla birlikte ayn\u0131 arabada kald\u0131klar\u0131 kabul edilen somut olayda;\u00a0ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7unun temel \u015feklinin olu\u015fumu i\u00e7in saik (\u00f6zel kast) aranmamas\u0131 ve su\u00e7 tarihi itibar\u0131yla hen\u00fcz 15 ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlamayan ma\u011fdurlar\u0131n kendi \u00f6zg\u00fcr iradeleri ile serbest\u00e7e hareket etme hakk\u0131, niteli\u011fi itibar\u0131yla \u00fczerinde mutlak surette tasarrufta bulunabilecekleri bir hak olmad\u0131\u011f\u0131ndan, bu haklar\u0131n\u0131n ihlaline y\u00f6nelik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylemle ilgili g\u00f6sterdikleri r\u0131zan\u0131n,\u00a0ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan bir hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilemeyecek nitelikte bulunmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda san\u0131k &#8230;&#8217;in eyleminin\u00a0ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu kabul edilmelidir.\u2019\u2019<\/em><\/p>\n<p>Yarg\u0131tay yukar\u0131daki karar kapsam\u0131nda ma\u011fdurlar\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 15 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmad\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle ge\u00e7erli saymam\u0131\u015f ve ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun olu\u015ftu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde karar vermi\u015ftir. Kanaatimizce belirtilen kararda somut olayda neden TCK 234\/3\u2019\u00fcn olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 hususu tatmin edici bir bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>\u201cTCK m.243\/3: \u201cKanun\u00ee temsilcisinin bilgisi veya r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda evi terk eden \u00e7ocu\u011fu, r\u0131zas\u0131yla da olsa, ailesini veya yetkili makamlar\u0131 durumdan haberdar etmeksizin yan\u0131nda tutan ki\u015fi, \u015fik\u00e2yet \u00fczerine, \u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Aralar\u0131nda \u00f6zel norm genel norm ili\u015fkisi bulunan TCK m.109 ve TCK m.243\/3 h\u00fck\u00fcmleri aras\u0131nda \u00f6zel norm niteli\u011finde olan m.243\/3\u2019\u00fcn somut olay a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygulama alan\u0131 bulmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyiz.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>Y.C.G.K., 2013\/550 E., 2015\/158 K. 12.05.2015 Tarihli Karar\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u201csan\u0131\u011fa at\u0131l\u0131\u00a0ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7unun unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir. Kat\u0131lan ile uzun s\u00fcredir arkada\u015fl\u0131k yapan, ger\u00e7ek ismi ve medeni durumuyla ilgili kat\u0131lana yalan beyanlarda bulunan san\u0131\u011f\u0131n olay tarihinde kat\u0131lan\u0131 ailesiyle tan\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek arkada\u015f\u0131n\u0131n evine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, kat\u0131lan evde kimsenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edince d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n kap\u0131y\u0131 kilitleyerek kat\u0131lan\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na engel olup a\u011fz\u0131n\u0131 ba\u011flayarak zorla cinsel sald\u0131r\u0131da bulundu\u011fu olayda, san\u0131\u011f\u0131n a\u015famalarda birbiriyle \u00e7eli\u015fen beyanlarda bulunmas\u0131, kat\u0131lan\u0131n istikrarl\u0131 olarak san\u0131\u011f\u0131n evin kap\u0131s\u0131n\u0131 kilitleyerek ve zor kullanarak evden \u00e7\u0131kmas\u0131na engel oldu\u011funu beyan etmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n kat\u0131lan\u0131n hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlayarak \u00fczerine at\u0131l\u0131\u00a0ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7unu i\u015fledi\u011finin kabul\u00fc gerekmektedir. \u00d6te yandan\u00a0Ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7unun ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi zaman aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde san\u0131\u011f\u0131n kat\u0131lana kar\u015f\u0131 ayr\u0131ca cinsel sald\u0131r\u0131 su\u00e7unu da i\u015flemi\u015f olmas\u0131, bu su\u00e7un olu\u015fumuna engel olmayacakt\u0131r. \u201cFailin cinsel sald\u0131r\u0131 fiilini i\u015fledi\u011fi s\u00fcre d\u0131\u015f\u0131nda da ma\u011fdurun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlamas\u0131 halinde\u201d faile ayr\u0131ca\u00a0ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7undan ceza verilecektir. Bu itibarla, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n kabul\u00fcne, \u00d6zel Daire onama karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve yerel mahkeme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7undan san\u0131\u011f\u0131n mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken beraatine karar verilmesi isabetsizli\u011finden bozulmas\u0131na karar verilmelidir.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Bahsedilen kararla Yarg\u0131tay uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bizim de i\u015ftirak etti\u011fimiz \u00f6nemli bir kriteri vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Niteli\u011fi gere\u011fi cinsel sald\u0131r\u0131 su\u00e7u ma\u011fdurunun h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131l\u0131nmas\u0131 yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir su\u00e7tur. Ancak kararda belirtilen \u015fekilde cinsel sald\u0131r\u0131 fiilinin i\u015flendi\u011fi s\u00fcre d\u0131\u015f\u0131nda da ma\u011fdurun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 durumunda ayr\u0131ca ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7undan da cezaland\u0131rma yap\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a><\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong>A\u0130HM, Rusya v. Shtukaturov Ba\u015fvuru no. 44009\/05, 27.03.2008 tarihli karar\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong><em>\u201cKonu:<\/em><\/strong><em> Ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 olan bir hastan\u0131n hukuki ehliyetinin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 (A\u0130HS m. 8 ihlali); buna ili\u015fkin karara ve bu karar sonras\u0131nda bir psikiyatri hastanesinde al\u0131konmas\u0131na itiraz edememesine ili\u015fkin yasal i\u015flemlerin adil olup olmad\u0131\u011f\u0131 (A\u0130HS m. 6 ihlali); ehliyeti s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lan ba\u015fvurucunun r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na hastanede tutulmas\u0131 (A\u0130HS m. 5 ihlali) ve yetkili makamlar\u0131n, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 olan ba\u015fvurucunun avukat\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015fme izni vermemesi ve A\u0130HM&#8217;nin g\u00f6r\u00fc\u015fme izni verilmesi y\u00f6n\u00fcndeki tedbir karar\u0131na ra\u011fmen bu iznin verilmesinin reddi (A\u0130HS m. 34 ihlali)<\/em><\/p>\n<p><em>A\u0130HM&#8217;nin A\u0130HS&#8217;nin 5. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131na ili\u015fkin olarak yapt\u0131\u011f\u0131 inceleme \u2013 Kabul edilebilirlik sorusu ile ilgili olarak H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvurucunun hastaneye yat\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ulusal mevzuat ba\u011flam\u0131nda \u201cistemli\u201d oldu\u011funu ve \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fckten mahrum b\u0131rakma\u201d te\u015fkil etmedi\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u2026\u201d <\/em><\/p>\n<p><em>\u201cba\u015fvurucunun tutulmas\u0131n\u0131n istemsiz olmas\u0131 ve ciddi bir \u015fekilde kusurlu olan ve yat\u0131\u015fa y\u00f6nelik ihtiyac\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f oldu\u011fu bir yarg\u0131 s\u00fcreci ile akli melekeleri hakk\u0131ndaki tek mahkeme de\u011ferlendirmesinin on ay \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, tutulmaya devam edilmesine gerek olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmemesi, Madde 5 \u00a7 4\u2019\u00fc<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\"><strong>[30]<\/strong><\/a> ihlal etmektedir. (Sonu\u00e7: \u0130hlal, Oybirli\u011fiyle)<\/em><\/p>\n<p>Bahsi ge\u00e7en A\u0130HM karar\u0131nda ba\u015fvurucunun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle ak\u0131l hastanesinde iradesi d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131na de\u011finilmi\u015ftir. Bu hususta ba\u015fvurucunun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin en yak\u0131n de\u011ferlendirmenin 10 ay ince yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu vurgulanarak Madde 5 kapsam\u0131nda bir hukuka uygunluk nedeni bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a> ihlal karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>SONU\u00c7<\/strong><\/p>\n<p>Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u, bir bireyin hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 durumunda, k\u0131s\u0131tlama eylemini ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015finin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve cezaland\u0131rmaya ili\u015fkin di\u011fer d\u00fczenlemeleri h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ki\u015fi g\u00fcvenli\u011fi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, A\u0130HS m.5 uyar\u0131nca temel bir hak olup s\u00f6zle\u015fmeye taraf devletlerin ulusal mevzuatlar\u0131ndaki d\u00fczenlemelerle de hukuken koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fclga 765 say\u0131l\u0131 TCK\u2019da bir\u00e7ok farkl\u0131 su\u00e7 tipi alt\u0131nda d\u00fczenlenen su\u00e7 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 109. maddesi kapsam\u0131nda daha sade bir \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7u ile korunan hukuki de\u011fer, h\u00fcrriyete kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131n genelinde oldu\u011fu gibi hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Faili ve ma\u011fduru herkes olabilir. 109. maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen iki se\u00e7imlik hareket ile i\u015flenebilir. Fiil i\u00e7in belirli bir bi\u00e7im \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f ki\u015fiyi bir yere gitmek veya bir yerde kalmak h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rakacak, hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn engellenmesi neticesini do\u011furacak her t\u00fcrl\u00fc fiil bu kapsamda de\u011ferlendirilebilecektir. Kasten i\u015flenebilen bir su\u00e7tur.<\/p>\n<p>Bahsi ge\u00e7en su\u00e7a te\u015febb\u00fcs m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u00fctemadi bir su\u00e7 olmas\u0131 sebebiyle su\u00e7un tamamlanma ve sona erme an\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Ki\u015finin su\u00e7un temadi etmesine yetecek bir s\u00fcre al\u0131konulmas\u0131 veya engellenmesi durumunda, su\u00e7un tamamland\u0131\u011f\u0131 ifade edilebilecektir. Su\u00e7un sona ermesi ma\u011fdurun su\u00e7la engellenen \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yeniden kavu\u015ftu\u011fu anda ger\u00e7ekle\u015fecektir. Bu kapsamda su\u00e7 tamamland\u0131ktan sonra sona ermesine kadar devam eden s\u00fcre\u00e7te su\u00e7a i\u015ftirak de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Yarg\u0131 kararlar\u0131 kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere \u00f6zellikle g\u00f6zalt\u0131, tutukluluk, g\u00f6zlem alt\u0131na alma gibi uygulamalar\u0131n hukuka uygun bi\u00e7imde titizlikle tatbik edilmesi ve bu konulardaki keyfiyetin \u00f6nlenmesi olduk\u00e7a \u00f6nem te\u015fkil etmektedir. Modern bir hukuk devleti ki\u015filerin h\u00fcrriyetini herkese kar\u015f\u0131 korumal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Artuk, M. Emin\/ G\u00f6k\u00e7en A.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 :\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, <\/strong>17. Bask\u0131, Ankara, Adalet Yay\u0131nevi, 2023.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Artuk, M. Emin \/ G\u00f6k\u00e7en A.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 :\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 <strong>Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 21.Bask\u0131, Ankara, Adalet Yay\u0131nevi, 2024.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Demirel, Muhammed\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 :\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cKi\u015fiyi H\u00fcrriyetinden Yoksun K\u0131lma Su\u00e7u\u201d <strong>Ankara Hac\u0131 Bayram Veli \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi<\/strong>, C.24 S.4, 2020, s.489-554.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Hakeri, Hakan\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 :\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 16. Bask\u0131, Ankara, Adalet Yay\u0131nevi, 2013.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Koca, Mahmut \/ \u00dcz\u00fclmez, \u0130lhan\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 17.Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Koca, Mahmut \/ \u00dcz\u00fclmez, \u0130lhan\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 :\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 7.Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2020.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6zbek, Veli \u00d6zer \/ Do\u011fan, Koray \/<\/p>\n<p>Bacaks\u0131z, P\u0131nar\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6zbek, Veli \u00d6zer \/ Do\u011fan, Koray \/<\/p>\n<p>Merakl\u0131, Serkan \/ Bacaks\u0131z, P\u0131nar\u00a0 \/<\/p>\n<p>Ba\u015f\u0131b\u00fcy\u00fck, \u0130sa\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 :\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 15. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6zgen\u00e7, \u0130zzet\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 :\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19.bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2023.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>D\u0130PNOTLAR<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Mahmut Koca\/\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 7.Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2020, s.221.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Veli \u00d6zer \u00d6zbek\/Koray Do\u011fan\/P\u0131nar Bacaks\u0131z, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.433.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u00d6zbek\/Do\u011fan\/Bacaks\u0131z, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, s.433.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Veli \u00d6zer \u00d6zbek\/Koray Do\u011fan\/Serkan Merakl\u0131\/P\u0131nar Bacaks\u0131z\/\u0130sa Ba\u015f\u0131b\u00fcy\u00fck, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 15. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.219.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Mahmut Koca \/\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 17.Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.114.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Veli \u00d6zer \u00d6zbek\/Koray Do\u011fan\/P\u0131nar Bacaks\u0131z, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.434.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Mahmut Koca \/\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 17.Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.124.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Veli \u00d6zer \u00d6zbek\/Koray Do\u011fan\/P\u0131nar Bacaks\u0131z, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.435.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Mahmut Koca \/\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 17.Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.127.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Artuk, M. Emin, G\u00f6k\u00e7en A. <strong>Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 17.bask\u0131, Ankara, Adalet Yay\u0131nevi, 2023, s.405.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> \u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19.bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2023, s. 234.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Hakan Hakeri, <strong>Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 16. bask\u0131, Ankara, Adalet Yay\u0131nevi, s.271.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Hakan Hakeri, <strong>Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 16. bask\u0131, Ankara, Adalet Yay\u0131nevi, s.272.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> \u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19.bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2023, s. 259.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Veli \u00d6zer \u00d6zbek\/Koray Do\u011fan\/P\u0131nar Bacaks\u0131z, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.441.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> A.e., s.441.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Veli \u00d6zer \u00d6zbek\/Koray Do\u011fan\/P\u0131nar Bacaks\u0131z, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.442.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Mahmut Koca \/\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 17.Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.448.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> \u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19.bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2023, s. 576.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> TCK m.110: \u201cYukar\u0131daki maddede tan\u0131mlanan su\u00e7u i\u015fleyen ki\u015fi, bu su\u00e7 nedeniyle soru\u015fturmaya ba\u015flanmadan \u00f6nce ma\u011fdurun \u015fahs\u0131na zarar\u0131 dokunmaks\u0131z\u0131n, onu kendili\u011finden g\u00fcvenli bir yerde serbest b\u0131rakacak olursa cezan\u0131n \u00fc\u00e7te ikisine kadar\u0131 indirilir.\u201d<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Veli \u00d6zer \u00d6zbek\/Koray Do\u011fan\/P\u0131nar Bacaks\u0131z, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.444.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Mahmut Koca \/\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 17.Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.438.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Veli \u00d6zer \u00d6zbek\/Koray Do\u011fan\/P\u0131nar Bacaks\u0131z, <strong>T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 19. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2024, s.445.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> <strong>\u00c7ocu\u011fun ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 ve al\u0131konulmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>TCK m.234<\/strong>: <em>\u201c(1) Velayet yetkisi elinden al\u0131nm\u0131\u015f olan ana veya baban\u0131n ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc derece dahil kan h\u0131sm\u0131n\u0131n, on alt\u0131 ya\u015f\u0131n\u0131 bitirmemi\u015f bir \u00e7ocu\u011fu veli, vasi veya bak\u0131m ve g\u00f6zetimi alt\u0131nda bulunan kimsenin yan\u0131ndan cebir veya tehdit kullanmaks\u0131z\u0131n ka\u00e7\u0131rmas\u0131 veya al\u0131koymas\u0131 halinde, \u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar hapis cezas\u0131na h\u00fckmolunur. (2) Fiil cebir veya tehdit kullan\u0131larak i\u015flenmi\u015f ya da \u00e7ocuk hen\u00fcz on iki ya\u015f\u0131n\u0131 bitirmemi\u015f ise ceza bir kat\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>(3) (Ek: 6\/12\/2006 \u2013 5560\/10 m.) Kanun\u00ee temsilcisinin bilgisi veya r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda evi terk eden \u00e7ocu\u011fu, r\u0131zas\u0131yla da olsa, ailesini veya yetkili makamlar\u0131 durumdan haberdar etmeksizin yan\u0131nda tutan ki\u015fi, \u015fik\u00e2yet \u00fczerine, \u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> M. Emin Artuk\/Ahmet G\u00f6k\u00e7en, <strong>Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler<\/strong>, 21.Bask\u0131, Ankara, Adalet Yay\u0131nevi, 2024, s.268.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Muhammed Demirel, \u201cKi\u015fiyi H\u00fcrriyetinden Yoksun K\u0131lma Su\u00e7u\u201d <strong>Ankara Hac\u0131 Bayram Veli \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi<\/strong>, C.24 S.4, 2020, s.503.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> Yarg\u0131tay bir karar\u0131nda ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in \u201c<em>\u2026fiil ile sonucun hukuken kabul edilebilecek bir zaman m\u00fcddetince s\u00fcrmesi\u2026<\/em>\u201d gerekti\u011finden bahsetmi\u015ftir. <strong>Y.C.G.K., 2008\/110 E., 2010\/161 K., 29.06.2010 tarihli karar\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Nitekim kollu\u011fun keyfi g\u00f6zalt\u0131 i\u015flemi ile ilgili benzer bir kararda da mahkemenin su\u00e7un tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeden \u201cmisafir gibi davran\u0131lmas\u0131\u201d gibi hukuken ge\u00e7erlili\u011fi olmayan gerek\u00e7eler ile ki\u015finin h\u00fcrriyetine m\u00fcdahaleleri g\u00f6rmezden geldi\u011fi kararlar\u0131 da mevcuttur.<strong> Y.C.G.K. 2014\/39 E., 2017\/464 K., 07.11.2017 tarihli karar\u0131: <\/strong>\u201c<em>\u2018\u2019\u0130l\u00e7e emniyet m\u00fcd\u00fcr vekili olan san\u0131\u011f\u0131n, kat\u0131lan\u0131n emniyet m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi hususunda talimat verdi\u011fi iddias\u0131n\u0131n hi\u00e7 bir \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde ispatlanamad\u0131\u011f\u0131, kaymakam\u0131n \u201cg\u00f6t\u00fcr\u00fcn bunu\u201d \u015feklindeki talimat\u0131n\u0131n san\u0131k taraf\u0131ndan da tekrar edildi\u011fi kabul edilse dahi \u201cg\u00f6t\u00fcr\u00fcn bunu\u201d \u015feklindeki s\u00f6ylemin \u201colay yerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131n\u201d anlam\u0131na da geldi\u011fi\u2026, \u2026kat\u0131lan\u0131n olay yerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla emniyet binas\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesinin, nezarethaneye al\u0131nmamas\u0131 ve misafir gibi davran\u0131lmas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6zalt\u0131 i\u015flemi say\u0131lamayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131\u00a0ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7unun s\u00fcbut bulmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir.\u201d<\/em><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> <strong>Y.C.G.K., 2017\/548 E.\u00a02019\/1 K. 15.01.2019<\/strong> <strong>Tarihli karar\u0131nda<\/strong> da benzer nitelikte bir de\u011ferlendirme yaparak, ya\u011fma su\u00e7unun tamamlanmas\u0131ndan sonra ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7unun i\u015flenmesi durumunda da yeni bir su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fundan bahisle ayr\u0131 ayr\u0131 iki su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n da olu\u015ftu\u011funu ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n<p><em>\u201c\u2026san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131\u00a0ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7unun unsurlar\u0131 itibariyle olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 ya\u011fma su\u00e7unun sabit olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir. San\u0131\u011f\u0131n, cep telefonu ile konu\u015farak yolda y\u00fcr\u00fcyen ma\u011fdurenin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesip, cep telefonunu zorla alarak cebine koyduktan sonra ma\u011fdureye vurmaya ba\u015flamas\u0131 ve sa\u00e7\u0131ndan tutarak yol kenar\u0131ndan yirmi \u00fc\u00e7 metre uzakl\u0131kta bulunan bo\u015f araziye kadar s\u00fcr\u00fcklemesi ya\u011fma ve\u00a0ki\u015fiyi\u00a0h\u00fcrriyetinden\u00a0yoksun\u00a0k\u0131lma\u00a0su\u00e7lar\u0131n\u0131 olu\u015fturur.\u2019\u2019<\/em><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> <strong><em>A\u0130HS Madde 5:<\/em><\/strong> <em>\u201cHerkes \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131na sahiptir. A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen haller d\u0131\u015f\u0131nda ve yasan\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc usule uygun olmadan hi\u00e7 kimse \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131lamaz:<\/em><\/p>\n<p><em>\u2026<\/em><\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><em> Yakalama veya tutulma yoluyla \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun k\u0131l\u0131nan herkes, tutulma i\u015fleminin yasaya uygunlu\u011fu hakk\u0131nda k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde karar verilmesi ve e\u011fer tutulma yasaya ayk\u0131r\u0131 ise, serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir mahkemeye ba\u015fvurma hakk\u0131na sahiptir.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> A\u0130HM bu hususa, Khlaifia v. \u0130talya, Ba\u015fvuru No:16483\/12, 01.09.2015 tarihli karar\u0131nda da de\u011finmi\u015ftir. <em>\u201cA\u0130HS m. 5\/1.a\u2019 dan 5\/1.f\u2019 ye kadar olan f\u0131kralarda s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da belirtilen gerek\u00e7elerden birisi olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten yoksun b\u0131rakma hukuka uygun olmayacakt\u0131r.\u2019\u2019<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e \u0130nsano\u011flu temelde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne d\u00fc\u015fk\u00fcn bir canl\u0131d\u0131r. Ancak ayn\u0131 zamanda sosyal bir canl\u0131 olmas\u0131 sebebiyle toplu \u015fekilde ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirmektedir. Toplu \u015fekilde ya\u015faman\u0131n getirdi\u011fi problemler ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ise insan her zaman oldu\u011fu gibi akl\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015f ve belirli kurallar koyarak problemleri ortadan kald\u0131rmay\u0131 hedeflemi\u015ftir. S\u00f6z konusu problemli durumlardan birisi de ki\u015fi h\u00fcrriyeti hususudur. Zira tarih [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":510,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,15],"tags":[],"class_list":["post-509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-avbaran","category-hukukmakaleleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=509"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":512,"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/509\/revisions\/512"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alimusasaricimen.av.tr\/anasayfa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}